PEPOUZA  

ŞEHİR  NEREDE ?

Pepouza şehri Karahallı ilçe bölgesinde şehir merkezinden 16 km mesafede Karayakuplu köyü Ulaş mevkindedir. Cılandras köprüsünün batısındadır. Şehir M.S 165 lerde kurulmuş , M.S 560 yıllarında Romalılarca yıkılmıştır. Şehir 12 hektarlık bir alanda kurulmuş olup üzerinde 6 binden fazla insan yaşamıştır.

 

TARİH

Hırıstiyanlığın 7 ci mezhebi olan montanizmin merkezi Pepouza dır. Çok yakınlarında Tymion şehri vardır.

1999 yılında Uşak Susuzören köyünden köylülerce Uşak arkeoloji müzesine bir kitabe getirilir . Kitabede fazla vergilerden şikayetci olan Tymion halkına ,Roma imparatoru Septim Sever in şu emirleri okunur.  "Verginizi ödemeye mecbursunuz.  Vergiler çok ağır değil."  Tymion halkına yazılan bu yazıdan hareketle , Tymion ve Pepouza şehirlerinin birbirlerine yakınlığı dolayısiyle arkeolojik çalışmalar yapılır.

Amerikalı ve Alman arkeologların çalışmaları sonunda kayıp şehir Pepouza bulundu . Topoğrafya ile yapılan çalışmalarla yeraltında bulunan şehir planı ortaya çıkmıştır. M.S 165 te kurulan şehir M.S 560 larda Roma imparatoru Jüstinyen nin  (517 - 565) emriyle montanizme son vermek için yıkılmıştır .

 

MONTANİZM

 Montanizm İsa dan sonra Frikya bölgesinde M.S165 lerde ortaya çıkmıştır. Kurucusu rahip Montanus olup refakatinde rahibeler Presilya ve Maksimilya olmuştur. İlk dönem hıristiyanlık mezhebi olan Montanizm Frikya uygarlığında ana tanrıça Kibele kültüründen etkilenmiştir . Kadınlara önem veren bu mezhep kadınların rahipler kurulunda yer almasını kabul eden tek mezheptir . Kadınlara toplumda ve kilisede eşit rol vermiştir.

Kadınlara büyük önem veren , laiklik prensibi uygulayan bu mezhep , kilise konsülleri tarafından kabul edilmemiştir . Bu mezhep hızla Constantinople ve Roma ya kadar yayılmış olup , kilise bu mezhebi yasaklamıştır . Bu mezhebe ait kitaplar yakılmış , mezhep üyeleri yakalandıkları yerde ölüm cezasına çarptırılmışlardır. Kilisenin yasakladığı bu mezhebi, Roma imparatoru Jüstinyen (517 -565) Efes ten ordusunu Pepouza ya göndererek , Romalılar Pepouza şehrini yıkıp mezhep üyelerinin kadın erkek hepsini yok etmişlerdir.

Bugün dünya üzerinde bu mezhebe bağlı kimse kalmamış olup , tarihe karışmıştır.

 

2-BÜYÜK KANYON - BANAZ ÇAYI
 

 Ilçenin 14 km kadar kuzeyinden geçen Banaz Çayı Murat dağı eteklerinden çıkar. Bu çay Banaz -Sivaslı -Karahallı -Ulubey ilçeleri sınırlarından geçip kuzey güney istikametine devam eder.

Güney -Denizli ilçesi yakınında Mildi -Medale de Büyük Menderes nehri ile birleşir. Bu iki nehrin birleştiği yerin aşağı bölgesinde Adı Güzel barajı vardır ve Banaz Çayı bu baraja dökülür.

Büyük Menderes nehri Ege bölgesini geçerek antik Didim şehri yakınlarında Ege denizine dökülür.

Bölgeden geçen bu çay ve onun geçtiği büyük kanyonun uzunluğu 75 km dir.

  

CILANDRAS KÖPRÜSÜ
 

 Karahalli ilçe bölgesinde bulunan bugünde insanların kanyonu geçmesini sağlayan mimarlık harikası bir köprüdür .Uzunluğu 75 km olan büyük kanyonun en dar bölgesinde inşaa edilmiştir.

Likya kralı Gyges M.Ö 670 -652 yıllarında yaptırdığı kral yolunun bir parçasıdır.

Köprünün eni 1.75 m, uzunluğu 24 m ve derinliği 17 m dir. Bu köprüden takriben 1.5 km ilerde kanyonun en dar bölümünün bitiminde aynı dönem yapımı ikinci bir köprü daha vardır.Bu köprünün uzunluk ve yüksekliği ile ilgili detaylı bilgi yoktur. Bu köprünün iki bağlantı ayağı vadinin yamacında, ortadaki temel ayağı nehir yatağı yanındadır. Doğal sel felaketi, deprem veya Romalılarca yıkılmış olabilir.

Bu köprünün inşaasında kullanılan köprüye ait taşlar geniş bir alanda dağınık durumdadır.

Orta temel ayağı zamana direnmektedir.

 

CILANDRAS KÖPRÜ VE VADİNİN ÖNEMİ

Takriben 2 km uzunluğunda olan bu vadi büyük kanyonun en dar kısmıdır. Geçit vermesi çok zor olan dar ve yüksek olan bu bölge bir kale gibidir.Likya döneminden beri savunma yeri olarak kullanılmıştır.

Vadi boyunca kayalar oyulmuş yol yapılmıştır. Bu yol bir insanin geçebileceği genişliktedir.

Bu yolun yarısı sağlam ve kullanılabilir durumdadır. Özellikle Romalıların zulmünden kaçan Hıristiyanlar, Montanizm mezhebi üyeleri burada saklanmışlardır. Kanyonun her iki girişi kendi askerleri tarafından savunulup, varlıklarını korumuşlardır.Vadi boyunca kaya mezar, harabe, mağara ve yol vardır.

Vadinin çok dar 25-50 m ve yüksek olması dolayısıyla ,vadi güneşi kısmen görür. Bu olgu vadi içersindeki ağaç ve bitki örtülerini etkilemiş olup çok çeşitli ağaç ve bitki örtüleri vardır. 

Yeşil renginin her tonu burada görülür .Bu yeşillik kendini suya yansıtır, su yeşil ve turkuaz renktedir. Su 30 cm ile 2 m derinlik arasında değişir,akıntı bazı yerlerde çok kuvvetlidir.

Su içinde tatlı su balıkları vardır ve balıkçılık yapılır.Bu doğal ortamda çok çeşitli kuş ve kelebek yaşamaktadır.Bazı kısımlarda yeşil alanlar olup piknik için müsaittir.

Yüzmek için su çok temiz ve akıntılıdır.Vadi genişleyerek devam eder.Bu bölgelerde antik Pepouza harabeleri vardır.Çevrede üzüm bağları ve çok zengin meyve ağaçları bulunur.

 

 

3. SEBASTE - SİVASLI
 

Karahallı dan 32 km uzakta bir Frikya şehridir. Daha sonra Likya , Roma ve Bizans lılarca imar edilip kullanılmıştır.Çevresinde antik çağdan 2 adet tümülüs bulunmaktadır. Roma dönemine ait 2 kilise arkeolojik çalışmalarla gün yüzüne çıkarılmıştır.

Bitişikteki Selçikler köyü çok güzel tipik Anadolu beldesidir. Adet ve örfleriyle ,ayakta kalan güzel evleriyle görülmeye değer bir beldedir.

 

 

  4. BLAUNDOS - ULUBEY

Karahalli ya 43 km mesafededir. Sülümenli köyünün kuzeydoğusuna düşen bir yarımada şeklinde çevresi kanyon ve dere ile çevrili arazi üzerine kurulmuştur. Şehrin kuruluşu Helenistik çağda gerçekleştirilmiştir.

Makedonyalılar kendi adlarına para bastırmışlar ve kendilerine Makedonyalı Blaundos lular demişlerdir.

Kalenin etrafı 2 ayrı sur ile çevrilidir. Giriş kapısı dört köşe iki büyük kuleden yapılmıştır. Kalenin girişinde dışarıda ayakta duran bir kemer vardır. Şehrin iç kısmında tapınak, idari binalara ait yıkıntılar ve vadide tiyatro bulunmaktadır. Uzaktan kanyon daki yerleşim alanları ve mezarlar görülür.

 

5. HASKÖY ASARI

Banaz Çayı eteklerinde bir kanton görünümünde olan bölgede dik yamaçların üst kısmında büyük kaya mezarlığıdır. Hz. İsa ve meleklere ait resimler bulunmaktadır.Romalıların zulmünden kaçan Hıristiyanlar buralarda ibadet etmiş , yaşamışlardır.